balıkesir efsaneleri

Hakkımda

Karesi Fahri Hemşerisi ve Maârif Müdürü Sayın Ord.Prof.Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı'nın çalışmalarını saygıyla ve minnetle anıyoruz.
Ana Sayfa | Profilim | Arşiv | Arkadaşlarım

Aclan Bey oğlu Demir Han Bey (Demir han bey bin Aclan bey bin Ka - 12:22, 14/8/2006

Aclan beyin ölümünden sonra üç oğlundan en büyüğü olan Demir han babasının yerine Karesi emiri oldu.Bu sırada Aclan beyin ikinci oğlu Yahşi bey Bergama'da emir idi.Üçüncü oğlu Dursun bey ise daha evvel bahsedildiği üzere Orhan gazinin yanında bulunuyordu.Bizim tarihler Demir hanın ismini zikretmeyerek İbni Aclan diye bahsederler.Bize İbni Aclan 'ın Demir han olduğunu seyyah İbni Batuta ile Mesalikü'l Ebsar sahibi bildiriyorlar. Demir han zamanında Balıkesir'i ziyaret etmiş olan İbni Batuta Emirin haylaz bir adam olduğundan ve kendi adamlarının da iyi olmadığından bahs ile Demir Han'ın kendisine ipekli elbise vermiş olduğunu seyahatnamesinde kaydederek Mesalikü'l Ebsar ve Kitabü'l -Tarif ise " Demir Han Bin Karesi "diyerek bu zattan bahseder.Demir han gaddar ve haris bir adam olduğundan Hayrullah efendi anlatımına göre kardeşi Dursun Beyin pederinden kalan mirasının payına düşen kısmını gaspetmek sureti ile kardeşini kendi aleyhine döndürmüştür (Hayrullah efendinin şu açıklaması ile Aclan Beyzade Yahşi bey'in Bergamada beylik hüküm sürmüş ve Dursun Beyle Demir han arasında ülkenin taksimi için Orhan gazinin araya girmesi ve yol göstermesi Aclan Beyin vefatından evvel memleketini üç oğlu arasında taksim ettiği fikrini uyandırıyorçYahşi beyin bağımsız olarak Bergama emirliğinde bulunması bu düşünceyi kuvvetlendiriyor.) .Demir hanın devam eden zalimliği ve haksızlığı üzerine halk ve ayan memleket veziri Hacı İl Bey ile istişare ederk Demir Hanın yerine Orhan gazi yanında bulunan ve mirastan payına düşen hissesini verilmemesinden dolayı kardeşine dargın olan Dursun bey'in geri dönmesine karar verdiler.Tebeddül-i Emaret (Emir,beylik değiştirme kararı) için karar verilen mecliste Karesi ileri gelenlerinden Evrenos ,Ece Fazıl beyler de vardı.( Erkan kaffe-i vezir-i emaret olan Hacı İl Beyin başına toplanıp Orhan gazinin himayesinde olan Dursun Beyin daveti ile mesned-i emarete getirilmesine karar verdiler.(Haber-i Sahih). Dursun Beyi Orhan Gazinin yanından emirliğe çağırmak için bazı sözü geçen kimseleri bir takım hediyeler ile gizlice Bursa'ya gönderip durumu açıkladılar.Bu şekilde olaya vakıf olan Orhan Gazi Dursun Bey'i yanına çağırarak durumu kendisine anlattı.Bir kısım halkın arzusuyla hiç bir kuvvetle istinad etmeden sadece davet üzerine Karesi Hükümetini elde edemeyeceğini anlayan dursun Bey ;Orhan gazinin desteğini istedi.Balıkesir ,Edincik ,Manyas ,Edremit taraflarını peşkeş (Özellikle hükümdarların birbirlerine sunduğu hediyeler) olarak Orhan gaziye teklif etti ve kendisinin de Pınar hisar ,Kızılca tuzla ,Ayazmend ,Bayramiç ile yetineceğini söyledi.Orhan Gazi tarafından bu teklif kabul edilerek hazırlıklardan sonra Karesi üzerine hareket edildi.Güzergâhta bulunup Rumlara tabii olan Kirmasti (Mustafa Kemal Paşa ),Mihaliç (Karacabey) kaleleri alındı.Miladi 1337 Demir han ,Orhan Beyin yaklaştığını haber alınca ,zalimliğinden dolayı karşılık için kendisine taraftar bulamadığından olacak ki bazı eşyası ,aile ve çevresi ile korunaklı olan Bergama kalesine çekildi.Balıkesir'e yaklaşmış olan Orhan Gazi ; Hacı İl Bey ve Karesi ileri gelenleri ve memleketin halkı tarafından istikbal edildi.Kendisine hediyeler takdim edildi.Demir Hanın firarını haber alan Orhan Bey onu takiben Bergama üzerine yürüdü.Bergama savunması sağlam olduğundan ele geçirmek zordu.Bunu anlayan Orhan bazi kan dökülmeden işin halli ve memleketin ikisi arasında taksimini uygun görerek , Dursun Beyi yanına çağırarak " Devlet Erkânı ve üst yöneticiler seni babanın hükümetine istiyorlar,biraderinden nefret ediyorlar.Bütün memleketin ayan ve eşrafının ittifakı böyledir ki; Bergama Hisarına git,biraderini gör ve görüş ,aranızda barışıklık yapın.Kardeşini sekeşlikten vazgeçir,Memleket ikinizin arasında  taksim edilsin, herkes kendi hakkına razı olarak ortadan fitne ve fesat kalksın.Halk ,reaya ve fukara rahat yüzü görsün." (Heşt Beheşt'ten tercüme)diyerek iki kardeşin anlaşarak uyuşmasını emretti.(Haber-i Sahih' Orhan'ın Dursun beyi değil Hacı İl Bey ile ist düzey komutanlarını yanına çağırdığı yazılmaktadır.Cilt 1)Dursun bey bu teklifi kabul ederek kardeşi ile görüşmek ve konuşmak için Bergama Hisarının yanına sokuldu.Kardeşinin görüşmeyi uygun göreceğini ümit ediyordu.Hiç sakınmaya gerek görmeden ilerledi.Yanına Hacı İl bey ile memleket ayânları vardı.Kaleye yaklaştıkları esnada kaleden Demir Han veya başka biri tarafından atılan bir okla Dursun Bey vurularak vefat etti.Tarihler okun kardeşi Demir Han tarafından atıldığını yazıyorlar.(Dursun Bey ber hasb-i emr vacibü'l-ita'a-i Orhani ve bi'ittifakı Hacı İl Beyi ve müteeyyinan-i memleket be pay-i hisar-ı Bergama hadır-ı şüdend ve ez berader-i hod iltimas muvaceheh ber bala-yı Hisar ve tarh-ı müşavere ba yek diğer kerdend .Çün Dursun Bey ez şafa-yı hatır itimad ve ber mihr-i biraderi kerde bud ve bi mübalat ve ihtiyat ruy-i bi muvaceheh der averd.Lakin berader-i bozork ez kemal-i na mihribani ki şayi-i meyan ekser-izemanest ve bi iktida-yı adavet...Berader-i hodera ez çeşm-i rahm Dursun Bey ra helak-i sahte)(Heşt Beheşt'ten)

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

Yorum yaz

teşekürler - 2006-12-15 13:44:48, 2006-12-15 13:44:48

böylesine
güzel ve yararlı,aydınlatıcı bir şekilde balıkesiri anlattığınız için teşekürler,
emeğinize,yüreğinize sağlık...

Yazan: zaferes
« Son Sayfa Sonraki Sayfa »