Balıkesir ili Gönen ilçesi Sarıköy ,,Zeleya ,,Zeleia nahiyesi - 22:54, 3/8/2006

Gönen kazasına bağlı Sarıköy Nahiye merkezinin eski ismi Zeleya (Zeleia) 'dır.Bu şehir Truva savaşlarından evvel mevcut olup bir kral tarafından idare edliyordu.Zeleya ,Truva meşhur savaşında diğer komşuları gibi (Daha evvel bahsettiğim Truva ve Misya bölümü) Truva hükümdarı Priyam'a destek veriyordu.Bu sırada Zeleya kralı Likaon'un oğlu Pandaros isminde bir şahıs idi.Homer'in İlyada (İliad) isimli eserinde Zeleya (Zeleia) halkının çalışkan olduğu ,ova hayvanlarının meşhur bulunduğu bilinmektedir.Zeleya halkı Ezopos;Gönen çayının suyunu içerlermiş.İlyada'da geçen Truva savaşlarından bahsedilirken Zeleya kralı Pandaros'a dair geçen mitolojinin bilgilerine dayanarak kaydediyorum. Truva'nın bir ucunda İda dağının eteğinde Zeli'de oturan Ezepos  (Ezop)'un derin sularıyla beslenen zengin arazi ve kavim Likaon'un meşhur oğlu ve bizzat Apollon tarafından yetiştirilmiş olan usta asker Pandaros'a tabii idi.Truva savaşında Pandaros Yunanîlerin meşhur kumandanlarından Diyomed (Melenaos veyahut Diomedes) 'e zehirli bir ok atıyor.Bu ok Pandaros'a hücum etmekte olan Diyomed'in sağ koluna isabet ederek zırhını deliyor.Silahlığı üzerine kanlar akıyor.Bu durumdan memnun olan Pandaros Truvalılara bağırıyor."İleri Truvalılar ,kahraman süvariler ;ben Yunanîlerin kahramanını yaraladım,O ıstıraplarına daha fazla dayanamaz,Sözüme inanınız,İleri. diyor.Fakat Diyomed (Melenaos)'i öldüremiyor.Bu sırada Stenelas (Stehenelaus) isminde diğer bir kumandan arabasından atlayarak Diyomed'in sağ omuzundan oku çıkartıyor.Bunu haber alan mabut Minerva yarayı iyi ederek Diyomed'in eski kuvvetini iade ediyordu.Bu defa da Yunanîler Truvalılara şiddetle hücum ediyorlar ve Diyomed bir kaç Truva kahramanını öldürüyor ve hasmı olan Pandaros'u arıyor. Bu sırada Ene (Enyo )adında bir Truvalı Pandaros'u tanıyor ve ona "Pandaros ok ve yayların nerededir ? Şan ve şerefini unutuyormusun? Jupiter'e dua etmek üzere ellerini kaldır ve Truvalılara müthiş zarar vermekte olan Diyomed'e bir ok at". Pandaros savaşa atılıyor ve Diyomed'e "Seni madem zehirli okum korkutmadı şimdi de mızraklarımızı tecrübe edelim "Diyor ve attığı mızrak Diyomed'i göğsünden yaralıyor.Diyomed bundan da kurtuluyor ve karşılık olarak Pandaros'un üzerine mızrağını atıyor ve bu mızrak Mizve mabedinin yardımıyla Pandaros'un burnuna ,gözlerinin yanına isabet ediyor ve sivri uç dişleri geçerek dilinin ucunu kesiyor.Çenesinin altından çıkıyor.Pandaros arabasından cansız halde yere düşüyor.Zelaya'lılar daha sonra Pandaros'un cesedini alarak merkez hükümete getirip gömüyorlar. Zeleya (Zeleia)' da Öyücek denilen bir tepe vardır.Bunun üstünde bir dede ziyaret ediliyor.Bunun eski mezarlardan olduğuna şüphe yok.Burada evvelce gizlice kazı da yapılmış. Bu tepeciğin önündeki tarlada ,yol üzerinde ve daha ilerideki dutluk arazide temeller görülmektedir.Temeller taş ve horasanla (İçerisinde yumurta ,kiremit tozu da bulunan harç)yapılmıştır.Yine burada eski paralar  bulunmaktadır.Bu paraların  tunç ve bakırdan on iki parçası Sarıköy eşrafından KuşcubaşıoğluMehmet ağanın dutluğunda bulunmuş olup Mahmut ağa'da mahfuzdur. Paralar eski yunanca  olup bir çokları silinmiş okunamıyor.Bunlardan bazılarının şekilleri şöyledir.;Paranın bir tarafında E . A . N harfleri olup yunanca bu üç harf bir araya gelirse "bir" manasında  olup diğer yüzünde ise kadın başı ve sağında 'Ana' kelimesi yazılmıştır.para tunçtandır.Sarıköy ile Keçi Dere arasında temellere ve bazı eski kalıntılara rastlanıyor.